W związku z wejściem w życie w dniu 15 lutego 2024 roku ustawy z dnia 28 lipca 2023 roku o zmianie ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw (zwanej też „ustawą Kamilka”) i modyfikacją szeregu obowiązujących w Polsce przepisów, zostały nałożone na liczne podmioty nowe obowiązki w zakresie ochrony małoletnich. Jednym z tych obowiązków jest wprowadzenie do dnia 15 sierpnia 2024 roku tzw. standardów ochrony małoletnich, które dotyczą także kościelnych osób prawnych i jednostek organizacyjnych.

W Prowincjalnym Ośrodku Duszpasterstwa Powołań został opracowany i wprowadzony w życie niniejszy dokument, który stanowi realizację prawnego obowiązku dotyczącego wprowadzenia we wszelkich instytucjach, w których przebywają dzieci, standardów ich ochrony przed krzywdzeniem.

Odpowiedzialnym za wdrażanie w życie niniejszych standardów ochrony przed przemocą jest dyrektor PODP – ks. Jan Jabłuszewski SAC.

Osobą odpowiedzialna za przyjmowanie zgłoszeń (osoba zaufania) – ks. Krzysztof Szczepkowski SAC

Standardy ochrony małoletnich obowiązujące w Prowincjalnym Ośrodku Duszpasterstwa Powołań (PODP)

Preambuła

Za każdym działaniem podejmowanym przez PODP przemawia dobro dziecka i jego bezpieczeństwo. Celem „Standardów Ochrony Małoletnich” jest zapewnienie dzieciom sprzyjających warunków do rozwoju duchowego w atmosferze szacunku, akceptacji i bezpieczeństwa.

I. Najważniejsze elementy standardów ochrony dzieci

1. Standardy ochrony dzieci to zasady, które mają przyczyniać się do tworzenia bezpiecznego środowiska w PODP, w taki sposób, by każdy mógł się czuć dobrze, był akceptowany i szanowany. Standardy określają również sposób reagowania na krzywdę lub niestosowne zachowanie, a także wyznaczają sposób postępowania z osobą krzywdzoną i sprawcą.

2. Każda osoba w naszej społeczności jest odpowiedzialna za tworzenie bezpiecznego środowiska. Wszyscy razem starają się współpracować w trosce o dobro wspólne.

3. W PODP wyznaczone są osoby, które mają szczególną odpowiedzialność w zakresie ochrony dzieci przed krzywdzeniem:  Osoba odpowiedzialna za standardy ochrony dzieci – Dyrektor PODP – ks. Jan Jabłuszewski SAC  osoba odpowiedzialna za przyjmowanie zgłoszeń (osoba zaufania) – ks. Krzysztof Szczepkowski SAC  osoba odpowiedzialna za prowadzenie interwencji – Dyrektor PODP – ks. Jan Jabłuszewski SAC

4. Każdy sygnał świadczący o tym, że dziecko może doświadczać przemocy ze strony osoby dorosłej lub innego dziecka, jest zawsze bardzo poważnie traktowany. Każda sytuacja jest odpowiednio badana, a podejmowane działania mają na celu jak najszybsze przerwanie krzywdzenia i udzielenie wsparcia osobie, która go doświadcza. Każdy kto dostrzeże taki sygnał, podejmuje działania według zasad określonych w standardach ochrony dzieci.

5. Każde dziecko może zgłosić ustnie lub pisemnie, dowolnej osobie, do której ma zaufanie, fakt stosowania wobec niego przemocy.

6. Każde dziecko w momencie wykonywania zdjęć lub nagrań ma prawo powiedzieć, że nie chce, by jego wizerunek w materiałach z tego konkretnego wydarzenia był publikowany. Każdy ma obowiązek uszanować decyzję dziecka. Powyższa zasada nie dotyczy sytuacji, kiedy wizerunek osoby stanowi jedynie szczegół całości, takiej jak zgromadzenie, krajobraz lub impreza publiczna.

7. Osoba, która powzięła informację od pokrzywdzonego dziecka podejmuje w pierwszej kolejności działania mające na celu zatrzymanie krzywdzenia dziecka.

8. W przypadku zagrożenia życia dziecka, po przekazaniu informacji rodzicom i osobie odpowiedzialnej za przyjmowanie zgłoszeń, zawiadamia w trybie pilnym odpowiednie służby porządkowe o zagrożeniu życia małoletniego.

II. Zasady bezpiecznych relacji dorosłych z dziećmi Najważniejsze zasady obowiązujące osoby dorosłe w kontaktach z dziećmi:

1. Dorosły podejmuje działania dla dobra dzieci i w ich najlepszym interesie.

2. Każde dziecko jest traktowane z szacunkiem, uwzględnia się jego godność, prawo do prywatności, a także indywidualne potrzeby, zdolności i sytuację życiową.

3. Indywidualne podejście nie może oznaczać niesprawiedliwego faworyzowania wybranego dziecka.

4. Dorosły dba o tworzenie odpowiednich relacji z dziećmi, właściwych dla osób dorosłych, opartych na szacunku, zaufaniu i respektowaniu odpowiednich granic w komunikacji i kontakcie fizycznym.

5. Niedopuszczalne jest stosowanie przemocy w jakiejkolwiek formie.

6. Niedopuszczalne jest nawiązywanie z dziećmi jakichkolwiek relacji o charakterze seksualnym czy romantycznym.

7. Niedopuszczalne jest utrwalanie wizerunku dziecka dla celów prywatnych. W sytuacji, gdy dorośli nie stosują się do przyjętych zasad, świadek takiego zachowania może zgłosić sprawę do osoby przyjmującej zgłoszenia.

III. Procedury i osoby odpowiedzialne za składanie zawiadomień o podejrzeniu popełnienia przestępstwa na szkodę małoletniego, zawiadamianie sądu opiekuńczego

1. W przypadkach przemocy fizycznej bądź seksualnej, gdy sprawcą jest osoba dorosła lub dziecko, należy zgłosić ten fakt zgodnie z prawem do organów ścigania.

2. Jeśli niewłaściwe zachowanie dotyczy dziecka, należy o tym zawiadomić jego rodziców i wraz z nimi podjąć odpowiednie działania.

3. Jeśli sprawa dotyczy niewłaściwych zachowań dzieci wobec siebie nawzajem, należy niezwłocznie zawiadomić rodziców dzieci i wraz z nimi podjąć odpowiednie działania.

4. W każdym z powyższych przypadków należy powiadomić o tym osobę odpowiedzialną za przyjmowanie zgłoszeń, która wspólnie z osobą odpowiedzialną za prowadzenie interwencji, podejmuje stosowne działania. Działania takie powinny być prowadzone w porozumieniu z rodzicami każdego z dzieci zaangażowanych w konflikt.

IV. Zakres kompetencji osoby odpowiedzialnej za przygotowanie Prowincjalnego Ośrodka Duszpasterstwa Powołań do stosowania standardów

1. Wdrażanie w życie standardów ochrony przed przemocą należy do obowiązków dyrektora PODP.

2. Każdej osobie mającej kontakt z dziećmi w obszarze związanym z wychowaniem, edukacją, wypoczynkiem, leczeniem, świadczeniem porad psychologicznych, rozwojem duchowym, uprawianiem sportu lub realizacją innych zainteresowań przez dzieci, lub z opieką nad dziećmi PODP uzyskuje dane z Rejestru Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym (https://arch-bip.ms.gov.pl/pl/rejestry-i-ewidencje/rejestrsprawcow-przestepstw-na-tle-seksualnym/). Nawet w przypadku osób mających krótkotrwały kontakt z dziećmi uzyskanie takiej informacji jest zalecane, chociaż nie stanowi to obowiązku prawnego. W takim przypadku PODP odbiera od takiej osoby pisemne Oświadczenie o niekaralności za przestępstwa przeciw wolności seksualnej i obyczajowości oraz przestępstwa z użyciem przemocy na szkodę dziecka.

3. Dodatkowo, przed nawiązaniem stosunku pracy lub przed dopuszczeniem osoby do działalności (np. wolontariackiej) określonej powyżej lub do opieki nad dziećmi, PODP ma obowiązek uzyskania od tej osoby informacji z Krajowego Rejestru Karnego w zakresie przestępstw określonych w rozdz. XIX k.k. (przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu) i XXV k.k. (przestępstwa przeciwko wolności seksualnej i obyczajowości) oraz w zakresie art. 189a k.k. (handel ludźmi), art. 207 k.k. (znęcanie się nad osobą najbliższą lub pozostającą w stosunku zależności) oraz przestępstw z ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.

4. Wszelka działalność dotycząca ochrony oraz interwencji i pomocy musi być dokumentowana. Wpisów w rejestrze zdarzeń dokonują osoby bezpośrednio zaangażowane w daną aktywność, ale za bezpieczne przechowywanie notatek odpowiedzialny jest dyrektor PODP”. Rejestr prowadzi się zgodnie z zasadami ochrony danych wrażliwych.

5. Obowiązkiem rodziców/opiekunów prawnych dzieci jak również osób, o których mowa w ust. 2, jest zaznajomienie się ze standardami i wynikającymi z nich zasadami ochrony małoletnich przed krzywdzeniem, oraz ich stosowanie.

6. Standardy znajdują się na stronie internetowej PODP oraz w Domu Zakonnym Stowarzyszenia Apostolstwa Katolickiego w Międzyrzeczu.

V. Wymogi dotyczące bezpiecznych relacji między małoletnimi, a w szczególności zachowania niedozwolone

1. Podczas spotkań w PODP i poza nim, w kontakcie bezpośrednim i wirtualnym, dzieci powinny przestrzegać poniższego kodeksu bezpiecznych relacji między małoletnimi.

2. Kodeks bezpiecznych relacji miedzy małoletnimi stanowi załącznik nr 1 do niniejszych Standardów.

VI. Zasady korzystania z urządzeń elektronicznych z dostępem do sieci Internet oraz procedury ochrony dzieci przed treściami szkodliwymi i zagrożeniami w sieci Internet oraz utrwalonymi w innej formie Obowiązkiem prawnym w ramach prowadzonych działań duszpasterskich jest takie wykorzystanie sieci Internet, które będzie adekwatne do poziomu dojrzałości poznawczej i emocjonalnospołecznej dziecka oraz nie będzie mu szkodzić.

VII. Osoby i miejsca, gdzie można uzyskać pomoc

1. W sytuacji gdy:  doświadczasz przemocy ze strony osoby dorosłej lub innego dziecka ,  jesteś świadkiem krzywdzenia innej osoby,  dzieje się coś niepokojącego,  przeżywasz trudne chwile, nie zostawaj z tym sam/sama. Możesz znaleźć wsparcie. Blisko Ciebie są osoby, które będą umiały Ci pomóc.

2. Osoby, do których zawsze możesz się zwrócić o pomoc:  rodzice,  osoba przyjmująca zgłoszenia o krzywdzeniu/osoba zaufania,  psycholog szkolny,  pedagog szkolny,  każdy nauczyciel i pracownik szkoły, którego darzysz zaufaniem.

3. Możesz też szukać wsparcia, w miejscach w których możesz uzyskać fachową pomoc:  800-12-12-12 – całodobowy Dziecięcy Telefon Zaufania Rzecznika Praw Dziecka;  116-111 – całodobowy telefon zaufania dla dzieci i młodzieży prowadzony przez Fundację Dajemy Dzieciom Siłę;  112 – numer alarmowy w sytuacji zagrożenia życia lub zdrowia,  Ogólnopolski telefon dla ofiar przemocy w rodzinie „Niebieska Linia”, tel.: 800-12-0002, adres e-mail niebieskalinia@niebieskalinia.info,  Ogólnokrajowa Linia Pomocy Pokrzywdzonym tel. +48 222 309 900 przez całą dobę można anonimowo uzyskać informacje o możliwości uzyskania pomocy, szybką poradę psychologiczną i prawną, a także umówić się na spotkanie ze specjalistami w dowolnym miejscu na terenie Polski.  Bezpłatne porady prawne dla ofiar wykorzystania seksualnego w Kościele – email: konsultacjekanoniczne@fsj.org.pl VIII. Zasady przeglądu i aktualizacji standardów oraz sposoby dokumentowania i zasady przechowywania ujawnionych lub zgłoszonych incydentów lub zdarzeń zagrażających dobru małoletniego Dokument zawierający standardy ochrony dzieci aktualizowany jest co dwa lata. Ewaluacja dokumentu dokonywana jest przez osobę odpowiedzialną za standardy ochrony dzieci. IX. Wejście w życie Standardów Standardy wchodzą w życie z dniem 15 sierpnia 2024 r.